Çin’den ithalatta maliyet hesaplama: inen maliyet rehberi
Navlun, sigorta, gümrük vergisi, KDV ve masraflar: ürünün deponuza girecek gerçek maliyetini adım adım hesaplayın.
Çin’den ürün alırken fabrikanın verdiği fiyat, deponuza girecek gerçek maliyetin yalnızca bir kısmıdır. Navlun, sigorta, vergiler, gümrük ve yurt içi masraflar eklenince fark ciddi olabilir. Aşağıda “inen maliyet” (landed cost) hesabını adım adım topladık.
Maliyeti oluşturan kalemler
| Kalem | Ne içerir? |
|---|---|
| Ürün bedeli | Fabrikanın birim fiyatı × adet; kalıp, baskı ve ambalaj ek ücretleri varsa onlar da |
| Navlun | Çin’deki çıkış noktasından Türkiye limanına veya havalimanına taşıma (deniz, hava ya da karayolu) |
| Sigorta | Nakliye sigortası; çoğu zaman gözden kaçar |
| Gümrük vergisi | Ürünün GTİP numarasına ve menşeine göre belirlenen oran; matrah gümrük değeridir |
| Ek vergiler | Ürüne ve menşeye göre ilave gümrük vergisi gibi kalemler çıkabilir |
| KDV | İthalatta ödenir; gümrük vergisi dâhil matrah üzerinden hesaplanır (oran ürüne göre değişir) |
| Gümrük müşavirliği ve liman masrafları | Müşavir ücreti, terminal/elleçleme, ardiye, konteyner ve varsa demuraj |
| Yurt içi nakliye | Limandan veya gümrük sahasından deponuza taşıma |
| Belge ve uygunluk giderleri | Test raporları, denetim ve etiketleme gibi ürüne özgü kalemler |
| Finansman ve kur | Ödeme komisyonları, kur farkı, bekleyen stokun maliyeti |
Fiyat hangi teslim şekline göre verildi?
Aynı ürüne verilen iki fiyatı ancak teslim şekli (Incoterms) aynıysa kıyaslayabilirsiniz. En sık görülenler:
- EXW: Mal fabrika kapısında teslim edilir; Çin içi taşıma, ihracat işlemleri ve sonrası sizindir.
- FOB: Satıcı malı Çin limanında gemiye yükleyene kadar sorumludur; navlun ve sonrası sizindir.
- CIF: Fiyata navlun ve sigorta dâhildir; Türkiye limanına kadar olan bedeli içerir.
Gümrük değeri ithalatta genellikle CIF değeri esas alınarak hesaplanır. FOB fiyat aldıysanız navlun ve sigortayı eklemeden vergi matrahını bulamazsınız.
Adım adım hesap
- Birim fiyatı ve adedi çarpın: ürün bedeli.
- Navlun ve sigortayı ekleyin: CIF değeri (FOB teklifte).
- Ürünün GTİP numarasını belirleyin; gümrük vergisi ve varsa ilave vergiler bu numaraya göre çıkar.
- Gümrük vergisini CIF değeri üzerinden hesaplayın.
- KDV matrahını bulun: CIF değeri + gümrük vergisi + varsa diğer vergi ve harçlar. KDV’yi bu tutar üzerinden hesaplayın.
- Müşavirlik, liman, ardiye ve yurt içi nakliyeyi ekleyin.
- Toplamı adede bölün: birim inen maliyet.
Basit örnek (varsayımsal rakamlar)
Aşağıdaki tablo yalnızca hesap mantığını göstermek içindir. Oranlar gerçek bir ürüne ait değildir; kendi ürününüzün GTİP’ine göre güncel oranlarla yeniden hesaplayın.
| Satır | Tutar (USD) |
|---|---|
| Ürün bedeli (FOB) | 10.000 |
| Navlun + sigorta | 1.300 |
| CIF değeri | 11.300 |
| Gümrük vergisi (örnek %10) | 1.130 |
| KDV matrahı (11.300 + 1.130) | 12.430 |
| KDV (örnek %20) | 2.486 |
| Müşavirlik, liman, yurt içi nakliye (tahmini) | 900 |
Bu örnekte KDV sonradan indirilebilir bir kalem olabilir; nakit akışınızı ve fiyatınızı planlarken KDV’yi ayrı düşünün. Ürün bedeli 10.000 USD görünürken vergiler ve masraflar eklendiğinde birim maliyetin ne kadar yükseldiğine dikkat edin.
Gözden kaçan kalemler
- Demuraj ve ardiye: Belge eksikliği nedeniyle konteyner limanda beklerse günlük ücret işler.
- Numune ve kalıp: Seri üretimden önceki ödemeler birim maliyete yansıtılmalıdır.
- Hacimsel ağırlık: Havayolunda ücret, ağırlık ile hacimden büyük olana göre hesaplanır.
- Kur riski: Üretim süresi boyunca dolar kurundaki değişim maliyeti oynatır.
- İade ve kayıp: Pazaryerinde satacaksanız komisyon, iade ve hasar payını fiyata katın.
- Vergi ve uygunluk değişiklikleri: Ek vergiler ve denetim kuralları sipariş ile gelişi arasında değişebilir.
Ahenza Global bu hesapta ne yapar?
Pazaryeri satıcıları için navlun, vergi ve komisyonu sipariş öncesinde toplam maliyete katıyoruz; ayrıntı için e-ticaret ürün tedariki, gümrük tarafı için gümrükleme ve lojistik sayfalarına bakabilirsiniz. Tedarikçinizi önce doğrulamak istiyorsanız fabrika doğrulama kontrol listemizi okuyun.
Sık sorulan sorular
Gümrük vergisi neye göre hesaplanır?
Ürünün GTİP numarasına, menşeine ve gümrük değerine göre. Aynı kategorideki iki ürün farklı GTİP’lere düşebilir; bu yüzden oranı tahmin etmek yerine sipariş öncesinde müşavirinizle doğrulayın.
FOB mu CIF mi tercih etmeliyim?
İkisi de kullanılabilir. FOB’da navlunu kendiniz yönetir, daha şeffaf karşılaştırma yaparsınız; CIF’te satıcı organize eder, ancak navlun fiyata gömülü olabilir. Önemli olan teklifleri aynı teslim şekline çevirip kıyaslamaktır.
Hava kargo mu deniz mi?
Deniz, hacimli ve acelesi olmayan yüklerde genellikle birim maliyeti düşürür; hava, küçük ve değerli ya da acil yüklerde mantıklıdır. Karar, ürün değeri, hacmi ve sezon takvimine bağlıdır.
Maliyet hesabını kim yapar?
Hesabı siz yapabilirsiniz; ancak GTİP ve vergi oranlarını gümrük müşavirinin doğrulaması gerekir. Hesabı sipariş öncesinde yapmak, sonradan sürprizle karşılaşmaktan çok daha ucuzdur.
Not: Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır. Mevzuat, vergi oranları ve uygulamalar değişebilir; ithalattan önce güncel metinleri ve gümrük müşavirinizi esas alın.
Ürününüzü anlatın, 24 saat içinde size dönelim
Talebinizi inceleyip süreç, tahmini takvim ve maliyet kalemlerini yazılı olarak paylaşalım.